Türkiye’de Arıcılık

2
ana arı siparişi
satılık arı ve paket arı

Türkiye’de Arıcılık

Çiçeklenme dönemlerinin tüm yıla yayıldığı Türkiye’de arıcılık çok eski zamanlardan beri yapılmaktadır. Aynı zamanda çok geniş bir floraya sahip olan Türkiye’nin her yerinde rahatlıkla yapılabilen bir uğraştır. (Kösoğlu vd., 2006) Türkiye’de Anadolu arısı ve Kafkas arısı başta olmak üzere Suriye arısı ile İran arısına ve bu ırkların türlerine rastlanmaktadır. Karadeniz ile Doğu Anadolu bölgesinin kuzeyinde Kafkas arısı, İç Anadolu ile Marmara bölgesinde Anadolu arısı, Güneydoğu Anadolu ile Akdeniz bölgesinde İran arısı ve Suriye arısının türleri yaşamaktadır. Bunların dışında dünyadaki arı türlerinin beşte biri ülkemizde bulunmaktadır. (Ruttner, 1988)

Türkiye’de arılar için önemli olan birçok orman ağacı da bulunmakla birlikte çam ormanları sayesinde oldukça iyi çam balı üretilebilmektedir. (Genç ve Dodoloğlu, 2011)Ayrıca eski tip kovanların azalmasına rağmen kovan başı bal verimi istenilen seviyede artmamış ve yaklaşık 15 kg ile dünya kovan başına bal verimi değerinin oldukça altında kalmıştır. (Fıratlı vd., 2010)

Türkiye’de arıcılıkla uğraşan işletme sayısı, koloni varlığı ve bal üretimi miktarları Tablo2.6’da yer almaktadır. Tablodaki değerler Şekil 2.9’da grafiksel olarak gösterilerek daha anlaşılır hale getirilmiştir. Koloni varlığı ile bal üretimi arasındaki ilişki grafikte net olarak görünmekte iken işletme sayısının bal üretimi arasında ilişkisi yoktur. Sadece 2016 yılında koloni varlığı artmasına rağmen bal üretimi düşmüştür, bunun dışındaki yıllarda grafiğin eğiminin benzerlik göstermesi dikkat çekmektedir. (TÜİK, 2017)

paket arı

Türkiye’deki illere göre kovan sayılarının dağılımı Tablo 2.7’de gösterilmiştir. Tablo 2.7 bal üretim miktarına göre sıralanmıştır. Araştırma bölgesi olan Sinop ili bal üretiminde 2017 yılı verilerine göre 66.sırada yer almaktadır. (TÜİK, 2017)

Tablo 2.7.İllere Göre Türkiye Arıcılığı Genel Durumu

İller İşletme Sayısı
(adet)
Koloni Varlığı
(adet)
Bal Üretimi
(ton)
1 Ordu 2.716 562.299 16.799,18
2 Muğla 5.080 958.328 15.867,14
3 Adana 2.290 454.768 10.729,26
4 Aydın 1.670 280.386 4.357,14
5 Mersin 2.236 273.384 3.864,42
6 Sivas 3.427 215.878 3.714,82
7 Balıkesir 1.670 167.361 3.260,96
8 İzmir 2.032 215.743 2.836,21
9 Antalya 2.491 226.592 2.475,18
10 Van 626 140.554 1.927,96
11 Şanlıurfa 441 113.438 1.875,81
12 Bitlis 694 131.484 1.792,47
13 Siirt 949 159.104 1.785,82
14 Trabzon 2.158 166.191 1.770,40
15 Çanakkale 1.338 71.562 1.538,99
16 Hakkari 1.041 145.787 1.507,13
17 Kahramanmaraş 965 102.307 1.386,06
18 Rize 2.458 113.616 1.367,66
19 Diyarbakır 508 102.076 1.312,49
20 Erzurum 1.841 135.177 1.289,47
21 Erzincan 1.383 88.588 1.281,97
22 Kars 682 79.873 1.277,98
23 Giresun 1.774 112.937 1.225,70
24 Artvin 1.464 96.148 1.073,36
25 Bingöl 718 132.436 1.029,28
26 Konya 1.015 102.810 1.023,65
27 Hatay 702 95.943 1.014,85
28 Samsun 1.496 83.202 1.005,98
29 Manisa 1.553 80.894 981,74
30 Bursa 1.381 87.911 980,48
31 Malatya 1.131 95.456 950,43
İller İşletme Sayısı
(adet)
Koloni Varlığı
(adet)
Bal Üretimi
(ton)
32 Denizli 844 114.602 946,37
33 Adıyaman 864 70.944 926,30
34 Edirne 726 54.185 866,99
35 İstanbul 1.563 76.524 807,56
36 Tunceli 594 59.628 762,27
37 Afyon 291 44.820 750,27
38 Osmaniye 507 67.628 740,41
39 Gümüşhane 473 41.026 711,27
40 Çankırı 1.636 57.813 704,71
41 Kırklareli 734 49.701 704,13
42 Elazığ 759 71.563 681,75
43 Burdur 797 68.875 677,24
44 Tekirdağ 934 58.569 636,96
45 Sakarya 893 71.523 634,59
46 Muş 304 47.238 629,10
47 Ankara 1.598 87.206 628,10
48 Kocaeli 737 61.015 613,87
49 Tokat 686 40.739 548,28
50 Kayseri 726 54.897 515,79
51 Şırnak 789 60.558 504,30
52 Niğde 450 40.595 499,55
53 Karaman 736 62.983 496,87
54 Düzce 637 54.971 480,62
55 Kastamonu 1.494 80.172 454,13
56 Çorum 1.177 37.121 437,99
57 Zonguldak 1.090 50.390 332,35
58 Yalova 283 29.463 311,71
59 Mardin 222 51.504 292,35
60 Yozgat 875 33.358 290,13
61 Amasya 416 23.220 287,88
62 Isparta 405 29.232 263,65
63 Bayburt 583 43.117 243,88
64 Bartın 2.118 33.664 235,65
İller İşletme Sayısı
(adet)
Koloni Varlığı
(adet)
Bal Üretimi
(ton)
65 Kütahya 550 24.060 221,43
66 Sinop 902 28.243 217,78
67 Aksaray 271 16.611 204,17
68 Ağrı 196 16.550 182,05
69 Ardahan 936 71.817 179,18
70 Karabük 405 20.285 170,36
71 Iğdır 216 14.619 168,85
72 Batman 350 43.939 162,15
73 Bolu 397 19.618 159,54
74 Bilecik 251 13.630 145,06
75 Eskişehir 280 21.654 139,27
76 Gaziantep 301 25.705 129,74
77 Kırıkkale 259 15.963 128,24
78 Uşak 88 7.825 117,00
79 Kırşehir 131 9.111 106,84
80 Nevşehir 728 14.257 91,13
81 Kilis 78 6.108 27,72

Kaynak: TÜİK, (2017). Türkiye Arıcılık

Türkiye’deki illere göre kovan sayıları yer almaktadır. Muğla ili 2017 yılı verilerine göre 958 bin kovan ile en çok kovana sahip ildir, Muğla’yı 562 bin kovan ile Ordu takip etmektedir. 2016 yılında Muğla ve Adana’daki kovan sayıları bir önceki yıla göre düşerken Ordu’da artış olmuştur. 2017 yılına ait kovan sayılarının iller arasındaki karşılaştırılması bölgelere göre kovan sayılarının karşılaştırılmasını göstermekte ve coğrafi bölgelere göre Muğla’nın etkisiyle Ege Bölgesi %21 ile ilk sırada yer alırken ikinci sırada %17 ile Akdeniz Bölgesi gelmektedir. (Arıcılık, 2018)

Arıcılığın en önemli ürünü olan bal üretiminin il bazındaki miktarları yer almaktadır. Kovan sayısında açık ara önde olan Muğla bal üretiminde Ordu’yu geçememiştir. Her iki ilin bal üretim miktarları yaklaşık %15 olmakla birlikte %9’luk oran ile Adana onları takip etmektedir. 2016 yılı üretim miktarları bir önceki yıla göre illerin çoğunda düşerken Muğla’da ise yükselmiştir, buna rağmen Muğla ilk sırayı alamamıştır. Bu durumun verimin düşük olması dolayısıyla gerçekleştiği öngörülmektedir. (Arıcılık Ürün Raporu 2017, 2018)

Batı Karadeniz ve İç Anadolu bölgesindeki bal üretim miktarları düşüktür. Ege Bölgesi 25 bin tonu geçen üretimiyle en önde yer almakta ve bu bölgede ülkedeki bal üretiminin yaklaşık dörtte biri gerçekleşmektedir. Doğu Karadeniz Bölgesindeki kovan sayısı Akdeniz Bölgesindekinden az olmasına rağmen bal veriminin %35 daha fazla olması sayesinde Akdeniz Bölgesinden daha fazla bal üretmektedir. (Arıcılık Ürün Raporu 2017, 2018)

Türkiye dış ticarette balı daha çok süzme bal olarak ihraç etmektedir, TÜİK (2017) verilerine göre ihraç edilen balın %85,2’si süzme bal ile yapılmış, bu ihracın da %43,8’i ABD’ye yapılırken onu Almanya ve Fransa takip etmiştir. Yukarıda da bahsedildiği üzere dünya bal üretiminde ikinci sırada yer almasına rağmen önemli bir bah ihracatçısı olamayan Türkiye’nin ürettiği balın neredeyse tamamı ülkede tüketilmekte, sadece %5 civarındaki bir kısmı ihraç edilmektedir. 2015 yılında 7 bin ton bal ihracıyla en yüksek oran %6,94 gerçekleşmiş, bir sonraki yıl ise ihraç miktarının yarıya düşmesiyle bu durum sürdürülememiştir. 2017 yılında 6,5 bin ton bal ihracıyla 2015 yılı verilerine yaklaşılmış, bal ihraç oranı %6,09 olarak gerçekleşmiştir. Bal ihracatının gösterildiği Şekil 2.14’deki grafik incelendiğinde 2016 yılındaki düşüş haricinde bal ihracatı genel olarak artış eğilimi göstermektedir. Bal ithalatı da yıllık ortalama 1 ton civarında seyretmekte, bu miktar da dünya bal ithalatı miktarlarıyla kıyaslandığında kayda değer değildir.(Arıcılık Ürün Raporu 2017, 2018)

satılık arı ve paket arı
guest

2 Yorumlar
Inline Feedbacks
View all comments